Baza wiedzy · kompendium

Słownik pojęć

Najważniejsze pojęcia dotyczące wodomierzy, ciepłomierzy, ultradźwięków i różnicy temperatur – krótko wyjaśnione i w miarę możliwości z wartościami dla H2O i DELTA III.

Wodomierze

Q3 – ciągły strumień objętości
Strumień objętości, przy którym wodomierz może pracować w sposób ciągły. Dla H2O od 2,5 m³/h (DN15) do 4000 m³/h (DN600).
Q4 – przeciążeniowy strumień objętości
Najwyższy strumień objętości dopuszczalny krótkotrwale. Dla H2O 1,25-krotność Q3.
Q1 – minimalny strumień objętości
Najmniejszy strumień objętości, przy którym licznik mierzy w granicach błędów granicznych dopuszczalnych.
Zakres pomiarowy R
Stosunek Q3/Q1, w przypadku ciepłomierzy qp/qi. R400 oznacza, że licznik mierzy dokładnie aż do jednej czterechsetnej ciągłego strumienia objętości.
Klasa temperaturowa
Górna granica temperatury wody, na przykład T50 dla 50 °C. H2O jest dostępny w klasach T30, T50, T70 i T90.
Przepływ wsteczny
Woda płynąca przeciwnie do kierunku strzałki. H2O rejestruje oddzielnie objętość w kierunku przepływu i objętość wsteczną.
Odcinek prosty
Prosty odcinek rury przed licznikiem i za nim, na którym stabilizuje się profil przepływu. H2O i DELTA III od DN15 do DN40 nie wymagają odcinków prostych.
WRAS
Brytyjskie dopuszczenie dla produktów mających kontakt z wodą pitną. H2O posiada dopuszczenie WRAS.

Ciepłomierze i temperatura

Ciepłomierz
Przyrząd do pomiaru energii cieplnej, składający się z przetwornika przepływu, pary czujników temperatury i przelicznika.
Chłodomierz
Mierzy energię chłodu; powrót jest cieplejszy niż zasilanie. DELTA III zlicza ciepło i chłód w oddzielnych rejestrach.
Licznik BTU
Określenie ciepłomierzy i chłodomierzy rozpowszechnione na Bliskim Wschodzie i w Ameryce Północnej. BTU oznacza British Thermal Unit.
Zasilanie
Przewód od źródła ciepła lub chłodu do odbiornika.
Powrót
Przewód od odbiornika z powrotem do źródła.
Różnica temperatur Δθ
Różnica między temperaturą zasilania i powrotu w kelwinach. Im mniejsza Δθ, tym dokładniejsze muszą być czujniki.
Kelwin (K)
Jednostka różnic temperatur. 1 K odpowiada różnicy 1 °C.
Współczynnik cieplny k
Współczynnik uwzględniający zależne od temperatury gęstość i ciepło właściwe wody. Zdefiniowany w EN 1434.
Przelicznik
Elektronika ciepłomierza, która oblicza energię z objętości i temperatur, wyświetla ją i zapisuje.
Pt500 / Pt1000
Platynowe czujniki rezystancyjne o rezystancji 500 Ω lub 1000 Ω w temperaturze 0 °C. Pt1000 jest mniej wrażliwy na rezystancję przewodu przyłączeniowego.
Para czujników
Dwa dobrane do siebie czujniki temperatury ciepłomierza.
Wersja rozdzielna
Przelicznik montowany oddzielnie od przetwornika przepływu i połączony z nim kablem.
qp – przepływ nominalny
Przepływ ciągły ciepłomierza. Dla DELTA III od 1,5 m³/h (DN15) do 6000 m³/h (DN1000).
qi / qs
Najmniejszy i największy dopuszczalny przepływ ciepłomierza. Dla DELTA III qs = 2 × qp.

Ultradźwięki

Przetwornik ultradźwiękowy
Element, który zamienia impulsy elektryczne na dźwięk i odwrotnie. Dwa przetworniki na przemian nadają i odbierają.
Metoda czasu przejścia
Zasada pomiaru porównująca czas przejścia impulsu dźwiękowego zgodnie z kierunkiem przepływu i przeciwnie do niego. Różnica jest proporcjonalna do prędkości przepływu.
Reflektor
Lustro w rurze pomiarowej, które prowadzi dźwięk po określonej drodze. W DELTA III metalowe i samoczyszczące.
Kanał pomiarowy
Jedna ścieżka dźwięku przez rurę. DELTA III mierzy 2 kanałami od DN50 i 4 kanałami od DN350.
Powietrze w rurze
Pęcherzyki powietrza zakłócają rozchodzenie się dźwięku. Liczniki ultradźwiękowe wykrywają to i zgłaszają błąd.
Płukanie instalacji
Płukanie nowej instalacji przed zamontowaniem licznika w celu usunięcia zanieczyszczeń i pozostałości montażowych. Do tego czasu w miejscu licznika montuje się wstawkę.

Normy i dopuszczenia

MID
Europejska dyrektywa w sprawie przyrządów pomiarowych 2014/32/UE. Warunek stosowania liczników do rozliczeń.
Moduł B i moduł D
Procedury oceny zgodności według MID: B to badanie typu, D – zapewnienie jakości produkcji.
EN 1434
Europejska norma dotycząca ciepłomierzy.
EN 14154 / ISO 4064
Normy dotyczące wodomierzy.
OIML R 49
Międzynarodowe zalecenie dotyczące wodomierzy, podstawa wielu przepisów krajowych.
IP68 / IP65
Stopnie ochrony przed pyłem i wodą. IP68: ciągłe zanurzenie.

Komunikacja

M-Bus
Meter-Bus według EN 13757: magistrala dwuprzewodowa, na której jeden master odczytuje wiele liczników.
Adres wtórny
Unikalny adres M-Bus nadawany licznikowi fabrycznie.
Wireless M-Bus
Radiowa wersja M-Bus; w H2O w trybach S1, T1 i OMS.
RS-485
Interfejs elektryczny do różnicowej transmisji danych po skrętce.
Modbus RTU
Protokół master-slave działający na RS-485.
LoRa
Protokół sieci radiowej dla urządzeń o niskim poborze energii; w Europie wykorzystuje pasmo 868 MHz.
OTAA
Over-the-air activation: urządzenie LoRa dołącza do sieci z nowo wygenerowanymi kluczami sesji.
NB-IoT
Standard sieci komórkowej dla małych ilości danych.
Interfejs optyczny D0
Interfejs podczerwieni z przodu licznika do konfiguracji i odczytu na miejscu.